Porady prawne online z prawa rolnego

Odmowa WZ na działce rolnej – jak napisać odwołanie do SKO?

Odmowa ustalenia warunków zabudowy (WZ) dla działki rolnej nie kończy sprawy. Od decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta można wnieść odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego (SKO), za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, co do zasady w terminie 14 dni od jej...

Plan ogólny gminy a działka rolna – co właściciel powinien sprawdzić

Plan ogólny gminy może mieć duże znaczenie dla możliwości zabudowy działki rolnej, ale sam nie zmienia jej automatycznie w działkę budowlaną. Właściciel powinien przede wszystkim sprawdzić, czy nieruchomość jest objęta miejscowym planem, a jeśli nie – jakie ustalenia planu...

MPZP zakazuje zabudowy siedliskowej – zmiana planu, WZ i roszczenia

Jeżeli obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wyklucza zabudowę siedliskową lub zagrodową, decyzja o warunkach zabudowy nie może służyć do obejścia tego zakazu. WZ stosuje się zasadniczo tam, gdzie dla danego terenu nie obowiązuje plan miejscowy. Właściciel...

Gospodarstwo rolne po bezdzietnym rolniku – kto dziedziczy i jak podzielić ziemię

Po bezdzietnym rolniku gospodarstwo nie przechodzi automatycznie na rodzeństwo ani na osobę, która faktycznie je prowadziła. Najpierw trzeba ustalić, czy istnieje testament, czy zmarły miał małżonka i którzy krewni żyli w chwili jego śmierci. Przy współczesnych spadkach...

Nierolnik kupił działkę rolną z WZ – co zrobić do pozwolenia na budowę

Kupno działki rolnej z decyzją o warunkach zabudowy nie kończy formalności. Po akcie notarialnym trzeba ustalić, czy WZ można wykorzystać jako nowy właściciel, jakie obowiązki wynikają z ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego oraz czy grunt wymaga wyłączenia z produkcji rolnej....

Podział działki rolnej na budowlane w 2026 r. – zasady krok po kroku

Podział działki rolnej na działki budowlane wymaga czegoś więcej niż pracy geodety: trzeba sprawdzić MPZP albo możliwość uzyskania WZ, plan ogólny gminy, zasady podziału poniżej 0,3000 ha, klasę gruntu i – przy sprzedaży – przepisy dotyczące obrotu ziemią rolną. W 2026 r....

Nieuregulowany spadek a sprzedaż ziemi rolnej – jak przygotować transakcję

Jeżeli ziemia rolna nadal figuruje na zmarłego właściciela, sprzedaży nie należy zaczynać od szukania kupca, lecz od ustalenia, kto rzeczywiście odziedziczył gospodarstwo i czy cały łańcuch spadkowy został prawidłowo udokumentowany. Przed aktem sprzedaży trzeba potwierdzić prawa...

Darowizna gospodarstwa za życia a testament – co jest skuteczne?

Jeżeli właściciel gospodarstwa podarował je za życia jednej osobie, a w testamencie wskazał inną, decydujące jest to, czy darowizna skutecznie przeniosła własność. Co do zasady gospodarstwo prawidłowo darowane aktem notarialnym nie wchodzi później do spadku, więc testament nie...

Spadek po rolniku a składki KRUS – obowiązki spadkobierców

Po śmierci rolnika trzeba rozdzielić dwie kwestie: kto odziedziczył gospodarstwo oraz kto od tego momentu faktycznie spełnia warunki ubezpieczenia w KRUS. Samo nabycie udziału w ziemi nie oznacza automatycznie, że każdy spadkobierca ma płacić bieżące składki, ale własność gruntów...

Podatek od spadku gospodarstwa rolnego – zwolnienia i warunki

Odziedziczenie gospodarstwa rolnego nie zawsze oznacza konieczność zapłaty podatku. Najbliższa rodzina może skorzystać z pełnego zwolnienia po prawidłowym zgłoszeniu nabycia, a niezależnie od tego przepisy przewidują szczególne zwolnienie dla gruntów rolnych, jeżeli po nabyciu...

Małoletni dziedziczy gospodarstwo rolne – zgoda sądu rodzinnego i zarząd majątkiem

Małoletni może odziedziczyć gospodarstwo rolne i stać się jego właścicielem lub współwłaścicielem. Sam wiek ani brak kwalifikacji rolniczych nie wykluczają dziedziczenia, ale rodzice zarządzają majątkiem dziecka, a przy ważniejszych czynnościach może być potrzebne prawomocne...

Zniesienie współwłasności gospodarstwa bez spłat – podatki i rodzina

Zniesienie współwłasności gospodarstwa bez spłat jest możliwe przede wszystkim wtedy, gdy współwłaściciele zgodnie ustalą, kto przejmuje grunty i zabudowania. Brak spłaty nie oznacza jednak automatycznie braku podatku ani obowiązków wobec KOWR, KRUS i ARiMR. Kluczowe jest, czy...

Sprzedaż słomy, siana i drewna z gospodarstwa a podatek dochodowy

Sprzedaż słomy i siana pochodzących z własnych upraw co do zasady nie podlega podatkowi dochodowemu, jeżeli produkty pozostają w stanie nieprzetworzonym i sprzedaż mieści się w działalności rolniczej. Przy drewnie kluczowe jest jego pochodzenie: drewno pozyskane z własnego lasu w...

Fotowoltaika na gruncie rolnym a podatek od nieruchomości

Jeżeli na gruncie rolnym powstaje instalacja fotowoltaiczna, samo oznaczenie działki jako użytku rolnego nie przesądza jeszcze o podatku. Kluczowe jest to, czy i w jakim zakresie grunt został faktycznie zajęty na działalność gospodarczą inną niż rolnicza. W praktyce trzeba...

Opłata planistyczna po uchwaleniu MPZP – kiedy gmina może żądać zapłaty?

Samo uchwalenie albo zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie oznacza jeszcze, że właściciel działki musi zapłacić gminie. Opłata planistyczna powstaje zasadniczo wtedy, gdy plan spowodował wzrost wartości nieruchomości, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa...

Dział spadku gospodarstwa rolnego – sprzedaż, spłaty i przyznanie jednemu spadkobiercy

Jeżeli gospodarstwo rolne odziedziczyło kilka osób, nie trzeba go automatycznie dzielić na działki ani sprzedawać. Spadkobiercy mogą przyznać całe gospodarstwo jednej osobie ze spłatą pozostałych, a gdy nie ma zgody – o sposobie działu może zdecydować sąd. Najpierw trzeba...

Spłata rodzeństwa po przejęciu gospodarstwa – jak ustalić wartość ziemi i budynków

Przejęcie gospodarstwa przez jedno z rodzeństwa nie zawsze oznacza obowiązek natychmiastowej spłaty pozostałych. Najpierw trzeba ustalić, czy gospodarstwo zostało nabyte w spadku, darowiźnie, na podstawie umowy dożywocia czy w drodze działu spadku, bo od tego zależy podstawa roszczenia...

Gospodarstwo rolne w majątku wspólnym małżonków – spadek po jednym z nich

Jeżeli gospodarstwo rolne należało do majątku wspólnego małżonków, po śmierci jednego z nich do spadku nie wchodzi automatycznie całe gospodarstwo. Najpierw ustala się udział zmarłego w majątku wspólnym – co do zasady po 1/2 dla każdego z małżonków – a dopiero...

Podział gospodarstwa po rozwodzie – ziemia, budynki, dopłaty i KRUS

Po rozwodzie podział gospodarstwa rolnego zaczyna się nie od ustalenia, kto dalej będzie uprawiał ziemię, lecz od sprawdzenia, które grunty, budynki, maszyny i prawa należały do majątku wspólnego, a które do majątku osobistego jednego z byłych małżonków. Dopiero potem można...

Rolnik ryczałtowy a faktura VAT RR – obowiązki nabywcy i sprzedawcy

Jeżeli czynny podatnik VAT kupuje produkty rolne od rolnika ryczałtowego, fakturę VAT RR wystawia co do zasady nabywca, a nie rolnik. Dokument trzeba wystawić najpóźniej 7. dnia od nabycia, a przy dostawach ciągłych wykonywanych na podstawie umowy przez okres dłuższy niż miesiąc...

Wynajem maszyn rolniczych a VAT i PIT – kiedy powstaje działalność

Wniosek do planu ogólnego gminy o zmianę przeznaczenia działki rolnej – jak uzasadnić interes właściciela

Jeżeli właściciel działki rolnej chce w przyszłości wykorzystać ją pod zabudowę, powinien sprawdzić, na jakim etapie jest sporządzanie planu ogólnego gminy i czy nadal może złożyć wniosek do projektu albo uwagę w konsultacjach. Samo powołanie się na prawo własności lub wzrost...

VAT rolnika ryczałtowego – kiedy trzeba zarejestrować się jako podatnik VAT

Rolnik ryczałtowy nie musi rejestrować się jako podatnik VAT czynny tylko dlatego, że sprzedaż z własnego gospodarstwa osiąga wysoką wartość. Zwolnienie przewidziane dla rolników ryczałtowych nie jest uzależnione od limitu 240 000 zł obowiązującego w 2026 r. przy zwolnieniu...

Zalesienie gruntu rolnego a podatki – podatek rolny, leśny i dopłaty

Zalesienie gruntu rolnego nie powoduje automatycznie zmiany podatku już w dniu posadzenia drzew. Dla podatku rolnego i leśnego kluczowe jest przede wszystkim to, jak grunt jest wykazany w ewidencji gruntów i budynków. Wyjaśniamy, kiedy zgłosić zmianę w gminie, kiedy młody las korzysta...

Zachowek od darowizny gospodarstwa rolnego – jak liczyć wartość i kto płaci

Jeżeli rodzic za życia podarował gospodarstwo jednemu dziecku, rodzeństwo nie staje się przez to współwłaścicielem i nie może żądać zachowku, dopóki darczyńca żyje. Po jego śmierci darowizna może jednak zostać doliczona przy obliczaniu zachowku. Najważniejsze przy wycenie...